أبو علي سينا ( مترجم : عبد الرحمن شرفكندى " هه ژار " )

246

قانون ( فارسى )

14 - ترياق چهارگانه كوشاد رومى ، ثمر درخت غار ، زراوند دراز و مرّ از هريك يك جزء برابر . همه را باهم بكوبند و در عسل بسرشند و هربار به وزن يك مثقال از آن با آب گرم تناول شود . گويند يكى از طبيبان به جاى مرّ ، كوشنهء تلخ به كار مىبرد . صهاريخت ( چهاربخت . نسخه ) مىگويد : در نسخه‌اى ديده است كه يك جزء زعفران نيز بر اين چهار دارو افزوده شده است . ترياق چهارگانه در علاج نيش عقرب ، نيش تارتنكهاى سمى و در بيماريهاى سرد مفيد است . 15 - سوطيرا يا رهايىبخش بزرگ سوطيرا را مىتوان همه چيز ناميد اين دارو در بسيارى از بيماريها و دردهاى مختلف به داد انسان مىرسد . در بيمارى صرع ، سرگيجه ، سردرد كهنه شده و لرز شفابخش است . نگهدارندهء چشم از ريزش مواد ناباب به آن است . اگر زير پلكهاى چشم را مىبرند ، سوطيرا بر آن بگذارند ، ديگر زياده گوشت باز نمىرويد و نمىگذارد چشم آسيب بيند . در صدا افتادن ، بيمارى فالج ، بيمارى وسوسه ، درد دندان ، چشم‌درد ، بيمارى ريه ، سينه‌درد ، پهلودرد و درد اطراف دنده‌هاى رو به شكم اگر با عسلاب تناول شود شفابخش است . كسى كه خون برمىآورد ، اگر سوطيرا را با آب بارهنگ و آب هفت‌بند بخورد خون بند مىآيد . بادكردگى معده را علاج است ، درد معده را از بين مىبرد ، علاج يرقان است ، رنگ چهره را صاف و زيبا مىكند ، اوهام و خيالات را پراكنده مىسازد ، آروغ را از بين مىبرد ، علاج قرحهء مثانه و بيماريهاى روده است ، شكم‌پيچه را علاج است . آن را حقنه مايه مىكنند ، ورمهاى درونى و برآمدگى طحال را فرو مىنشاند . كليه و مثانه را پاكسازى مىكند و ادرارآور است ، توان جنسى را افزايش مىدهد و آلت تناسلى را برمىخيزاند . علاج درد مفاصل و نقرس و تشنج است . پادزهر نيش جانوران سمى و پادزهر داروهاى سمى تناول شدنى است . تركيبات دارويى سوطيرا ( رهايىبخش بزرگ ) از قرار زير است : نسخه : دارچين ختايى و گورگياه از هريك يازده مثقال ، گند بيدستر و بزر كرفس كوهى از هريك پانزده مثقال ، بزر كرفس پانزده مثقال ، كاشم رومى يك مثقال ، كوشنه ، دارچين ، قرص ادرومعموا ، ميعه سايله و برباله از هريك شش مثقال ، رازيانهء شامى ده مثقال ، فلفل سفيد دوازده مثقال ، فلفل دراز